Dolunay Depremi Tetikler mi?

0
Emrah Sarıtaç
1987'de Ankara'da doğdu. Dokuz Eylül Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü'nde lisans eğitimini, San Diego State University'de yüksek lisansını tamamladı. Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi'nde Deprem Mühendisliği Bölümü'nde doktora çalışmalarını sürdürmekte ve özel bir firmada statik proje mühendisi olarak çalışmaktadır.

Bu gece yine bir dolunay günü, ancak bu seferki diğerlerinden biraz farklı..

Akşam saatlerinden itibaren gökyüzüne bakıp eğer Ay’ı gördüyseniz, ki bu yazı yazılırken halen bunun için vaktiniz var demektir, o nadir anlardan birine tanıklık eden şanslı kişilerden oldunuz. Çünkü bu gece Ay, 1948’den bu yana görülebilecek en parlak ve en büyük görüntüsü ile karşınızda. Ay’ın bu muazzam hali Süper Ay’ olarak adlandırılıyor.

Süper Ay, normal zamanlarda görebileceğiniz halinden %14 daha büyük ve %30 daha parlak. Bunun sebebi; Ay ile Dünya arasındaki mesafenin 356,810 km ile en kısa mesafede oluşudur.

Bir çok önemli depremden sonra Ay, Güneş ve diğer gezegenlerin Dünya üzerinde depremi tetikleyici etkisi olduğu konuşulmuştur. Bu hipotezin doğruluğunu ve yanlışlığını araştırmak adına bilim insanlarının yaptığı çeşitli çalışmalar mevcut. Peki nedir bu işin bilimsel tarafı?

Dünya ile Ay, veya çekim gücü bulunan her hangi bir gezegenin, normal zamana göre Dünya’ya daha yakın olması, Newton’un evrensel kütle çekim yasası ile açıkladığı, yer çekimine karşı koyan kuvvetin artmasına sebep olur.

Gelelim depremi nasıl etkilediğine.. Depremler, yer kabuklarının göreli hareketi sonucu oluşan doğa olaylarıdır. Yer kabuklarına etkiyen yer çekim kuvveti bu kabukları birbirine doğru yaklaştırmak ister ve sıkışmalarına sebep olur.

kemerkopru
Daha çok geçmiş dönemlerde inşa edilen ‘kemer’ tipi köprüler de benzer mantık ile ayakta durmaktadırlar.

Yer kabuklarına uygulanan yer çekim kuvvetinin azalması ile kabukların göreli hareketi daha kolay hale gelir. Ay’ın Dünya’ya yaklaşması ile de bu olay meydana gelir, dolunay ile depremlerin ilişkilendirilmesi de bundan dolayıdır.

ABD Jeoloji Araştırma Kurumu’nun (USGS) verdiği bilgilere göre deprem oluşma olasılığı sadece %3 oranında artmaktadır. Bilinmesi gereklidir ki; ülkemizdeki konut ve ofis tipi yapıların tasarımında 50 yılda aşılma olasılığı %10 olan tasarım depremi kullanılır, ve bu %3’lük artış USGS’e göre de çok önem arz etmemektedir.

Kaynak USGS

CEVAP VER