Gözlerimiz kapalı mührü vursak, doğru oy kullanabilir miyiz? Büyük ihtimalle başarırız… En azından bu referandumda…

1
1987'de Ankara'da doğdu. Bilkent Üniversitesi Elektrik - Elektronik Mühendisliği Bölümü'nde lisans ve yüksek lisansını, Yıldız Teknik Üniversitesi Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği Bölümü'nde doktorasını tamamladı. Halen, Yıldız Teknik Üniversitesi Mekatronik Mühendisliği Bölümü'nde öğretim elemanı olarak görevini sürdürmektedir.

Her seçim zamanı yaklaştığında, gazeteler doğru oy kullanmak ile ilgili bilgilerle dolar taşar..

Peki, doğru oy kullanmak gerçekten zor bir iş mi? Gözümüz kapalı rastgele elimizdeki tercih mührünü savursak, doğru oy kullanma olasılığımız ne kadar? Ocak Medya sizler için kabaca hesapladı, 62.4%..

Tercih mühürlerinin yarı çapı 1cm (Kaynak: dmo.gov.tr). Oy pusula kağıtlarının boyutlarını bulamadım ama resimlerden gördüğüm kadarıyla 8cm x 18.4cm’e oldukça yakın. Bu değişkenlere r = 1cm, a = 8cm, b = 18.4cm diyelim.

Kağıdın yarısı evet (kağıdın beyaz kısmı), diğer yarısı hayır (kahverengi kısım). Aşağıdaki şekilde, seçim kağıdının arkasında gördüğünüz kırmızı alan, kağıdın üstüne basabileceğimiz bölgeler (mühürün orta noktası merkezli düşünürsek). En dış çizgiye bastığınızda, aslında kağıda hiç bir iz bırakamazsınız, tam sınır orası.

Taralı alan doğru oy kullanımının gerçekleştiği alan. Evet – hayır arasındaki 2r kalınlığındaki alana basarsak, evet mi hayır mı bastığımız anlaşılmaz ve geçersiz olur. Taralı alanı mümkün olduğunca geniş tutmak adına, oyları sayanların mührün yarısını görmelerinin yeterli olacağını düşündüm. Aşağıdaki şekilde yarısı basılabilmiş mühür gözüküyor.

Rastgele oy kullanma olasılığı, taralı alanın kırmızı alana oranıdır. Bu durumda doğru oy kullanabilme olasılığı, yukarıda verdiğim değerler için

\(P_D = \frac{2\cdot (a \cdot (b/2-r) – 2r^2  )}{(a + 2r)\cdot (b+2r)} = 62.4\% \)

olur. Gözlerimiz kapalı mührü kullanırsan 62.4% ihtimalle doğru oy kullanmış ve 31.2% ihtimal ile de arzu ettiğimiz tercihi yapmış olacağız.

Doğru oy kullanmak, genel seçimlerde daha zordu. Referandumda ise oldukça kolay. Önemli olan, doğru tercihi yapabilmek.

İyi sonuçlar doğuran bir referandum geçirmemiz dileğiyle…

1 YORUM

CEVAP VER