İngiltere AB’den çıkış yol haritasını açıkladı..

0

İngiltere hükümeti, ülkenin Avrupa Birliği’nden ayrılma süreci için hazırladığı yol haritasını açıkladı. Hükümetin ‘uygulanabilir ve prensipli’ olarak nitelediği yol haritası, malların serbest dolaşımı konusunda ilişkilerin korunmasını ancak hizmet ve kişilerin serbest dolaşımına sınırlamalar getirilmesini öneriyor.

2016’da düzenlenen referandumda seçmenlerin yüzde 51,9’unun kısaca ‘Brexit’ olarak adlandırılan AB’den ayrılma yönünde oy kullanmasının ardından sürecin nasıl işleyeceği ve İngiltere’nin AB ile müzakere masasına hangi planla oturacağı bu belgede yer alıyor.

Temel prensipler

Belgede İngiltere’nin AB ile ilişkiler için öngördüğü temel prensipler sıralanıyor. Başlıca prensip olarak “İngiltere halkının kanunların, sınırların ve harcamaların kontrolünü yeniden ele alma iradesine saygı duyulacak” deniyor.

Bir diğer vurgulanan prensip ise Brexit süreci sonunda AB ile İngiltere arasında ‘başka hiçbir üyelik dışı ülke ile olmadığı kadar geniş kapsamlı bağ’ kurulması gerektiği ifade ediliyor. Her iki tarafın da müzakerelere uygulamaya konabilecek türden tekliflerle gelmesi ve Brexit sürecinin ‘uygulanabilir’ kılınması da İngiltere hükümetinin belgeye koyduğu prensipler arasında.

Üç temel prensip çerçevesinde Brexit müzakerelerinin beş temel hedefe ulaşmayı amaçlayacağı ifade ediliyor:

Ekonomi: AB ile geleceğe dönük refahı artırmayı amaçlayan geniş ve derin bir işbirliği ilişkisinin kurulması… AB ile İngiltere arasındaki ticari ilişkilerde yaşanabilecek aksaklıkların asgari düzeye indirilmesi. AB ve İngiltere vatandaşlarının işlerinin korunması ve aynı zamanda da İngiltere’nin AB dışındaki olası ticari işbirliklerine yönelik kendi kararlarını alabilmesi.

Kişilerin serbest dolaşımı: Yeni göç sistemiyle kişilerin serbest dolaşımının sonlandırılması. Balıkçılık ve tarım sektörlerine verilen desteğin kurulacak ‘Paylaştırılmış Refah Fonu’ ile desteklemeye devam edilmesi.

Kuzey İrlanda: Kuzey İrlanda barış sürecinin korunması. İrlanda Cumhuriyeti ile yoğun kontrollü gümrük kontrollerinden kaçınılması. Birleşik Krallığın anayasal bütünlüğünün korunması.

Demokrasi: AB’den ayrılarak İngiltere’nin bağımsızlığını pekiştirmesi.

İngiltere’nin dünyadaki yeri: Özgürlükler ve açık piyasa ekonomisi gibi genel prensiplerin dünya genelinde desteklenmesi.

Belgede İngiltere’nin AB’den ayrılmasının ardından Brüksel ve Londra arasında hangi alanda ne tür bir ilişki kurulabileceği de detaylandırılıyor.

Ekonomik ilişkiler

İngiltere hükümeti, gümrüksüz ticaretin devam etmesi gerektiğini, bunun hem AB ‘nin hem de İngiltere’nin çıkarına olduğunu vurgulayarak, bir serbest ticaret bölgesi oluşturulması gerektiğini ifade ediyor.

“Malların serbest dolaşımının güvence altına alınmasıyla birlikte birbirine entegre hale gelmiş olan tedarik zincirleri korunabilecek” deniyor.

Hizmetlerin serbest dolaşımında ise farklı bir yaklaşım öneriliyor. Hizmetler konusunda belgede yer alan ifade “İngiltere’nin kendi yolunu çizmesine fırsat tanınmalı” deniyor.

Gıda ve tarım alanlarında AB ve İngiltere’nin üzerinde mutabakata vardığı bir ‘ortak kural dizisi’ oluşturulabileceği ifade edilen belgede, her iki tarafın da kabul ettiği kurallarla ticari ilişkilerin yasal temelinin oluşturulabileceği vurgulanıyor.

Kişilerin serbest dolaşımı

İngiltere’nin yol haritası kişiserin serbest dolaşımının Brexit ile beraber sonlanmasını öngörüyor.

Ancak İngiltere’nin önerisinde nitelikli göçmen sınıfında yer alan kişilerin dolaşımı önünde bir engel bulunmaması gerektiği de vurgulanıyor.

Kişilerin serbest dolaşımını sona erdirip nitelikli göçmenlerin serbest dolaşımına izin verebilecek bir göç politikasının ise ne olabileceği belgede detaylandırılmıyor.

Hem AB hem de İngiltere vatandaşlarının seyahat amaçlı ziyaretlerinin ise vizesiz olarak gerçekleştirilebilmesi görüşü belgede aktarılıyor.

Kolaylaştırılmış gümrük düzenlemesi

İngiltere hükümeti, AB ile ‘müşterek gümrük bölgesi’ adı altında bir ticari ilişki kurulması gerektiğini savunuyor.

Bu öneri kapsamında İngiltere’den AB ülkelerine gönderilen mallarda AB’nin, AB’den İngiltere’ye gönderilen mallarında ise İngiltere’nin gümrük vergilendirme düzenlemelerinin geçerli olması teklif ediliyor.

‘Kolaylaştırılmış gümrük düzenlemesi’ olarak adlandırılan bu sistem sayesinde İngiltere ile AB arasındaki ticaretin sekteye uğramadan devam edebileceği vurgusu yapılıyor.

Bu alanda yapay zeka gibi yeni teknolojilerden de yararlanılabileceği ve ticari ilişkilerin sorunsuz işletilebileceği ifade ediliyor.
Güvenlik alanında ortaklık

İngiltere’nin yol haritası kapsamında, Londra ve AB üyesi ülkeler arasında istihbarat paylaşımının devam ettirilmesi teklif ediliyor. İngiltere’nin Europol gibi güvenlik kurumlarına üyeliğinin de sürmesi öngörülüyor.

Brexit olarak adlandırılan AB’den çıkış süreci, 2016’da düzenlenen referandumda oy kullananların yüzde 51,9’unun AB’den çıkış yönünde oy kullanmasıyla başlamıştı.

İngiltere’nin Brexit Bakanı Dominic Raab, bir yandan 2016’da halkın verdiği karara saygı duyduklarını bir yandan da iş çevrelerinin ihtiyaçlarını gözeterek yol haritasını hazırladıklarını ifade etti.

Avrupa Birliği’nin Brexit Başmüzakerecisi Michel Barnier ise İngiltere’nin açıklayacağı yol haritasının uygulanabilir olması gerektiğine vurgu yapıyor. Taraflar, İngiltere’nin AB’den ayrılma sürecinin yanı sıra üyelikten çıkış sonrasında İngiltere ve AB arasında kurulacak ilişkinin yapısını da müzakere ediyorlar. AB’den ayrılma için belirlenen geçiş süreci 31 Aralık 2020’de sonlanacak.

Taraflar Ekim ayına kadar şartlar üzerinde uzlaşmayı ve böylece hem Londra’ya hem de Brüksel’e geçiş sürecinde atılması gereken adımlar ve işletilmesi gereken parlamento süreçleri için yeterli süre tanımayı hedefliyor.

Michel Barnier, İngiltere’nin masaya getireceği önerilerin AB müktesebatı ile uyumlu olması gerektiğine özellikle vurgu yapıyor ve “İngiltere’den gelecek her teklifi dikkatlice inceleyeceğiz. Ancak masaya gelen öneriler uygulanabilir türden olmalı” dedi.

Yol haritası neden önemli?

Bugün kamuoyuna açıklanacak olan yol haritasıyla, İngiltere hükümeti, AB ile gelecekte nasıl bir ilişki öngördüğünü de tüm detaylarıyla ortaya koymuş olacak. Brexit sonrasında tarafların ikili ticaretinin nasıl işleyeceği ve eğitimden, sağlık ve güvenliğe işbirliği süreçlerinin nasıl işleyebileceği yönünde Londra’nın vizyonu açıklanacak.

Kabine içerisindeki bakanlar arasında yaşanan fikir ayrılıkları nedeniyle aylardır ertelenen yol haritası, geçen hafta Cuma günü Başbakan Theresa May’in başkanlık ettiği bakanlar kurulu toplantısında onaylanmıştı.

Onayın hemen ardından İngiltere’nin Brexit Bakanı David Davis ‘Brüksel’e çok erken taviz veriliyor’ diyerek istifasını sunmuş, ardından da Dışişleri Bakanı Boris Johnson’ın istifası gelmişti. Johnson, 2016’da ülkenin AB’den ayrılması için yoğun kampanya yürütmüş olan isimler arasındaydı.

Yol haritasındaki temel unsurlar neler?

İngiltere, mal ticaretinde AB ile bir dizi ortak kuralı kabul edecek.
Kuzey İrlanda’da yaşanabilecek bir sınır sorununun önüne geçebilmek adına İngiltere’nin AB kurallarına harmonizasyonunun devam etmesini içeren bir anlaşma imzalanacak.
İngiltere Parlamentosu ticaret politikasını denetleyecek ve gerekli gördüğü noktalarda AB’nin ticaret politikasından farklı bir yön izleme kararı alabilecek.
Hizmetlerin dolaşımı konusunda daha farklı düzenlemelere gidilecek ve bu düzenlemelerde daha fazla esneklik payı bırakılacak.
Taraflar müşterek bir kurumsal çerçeve çizerek İngiltere ile AB arasındaki anlaşmaların detaylarını inceleyecek.
Avrupa Adalet Divanı, Brexit sonrasında İngiltere’de yetkili bir mahkeme olmayacak. Ancak İngiltere mahkemeleri, AB kuralları ile uyumlu hale getirilmiş alanlarda karar alırken Avrupa Adalet Divanı’nın emsal kararlarını da göz önünde bulunduracak.
AB ile İngiltere arasındaki sınırlar ‘müşterek gümrük bölgesi’ olarak nitelendirilecek.
İngiltere ve AB arasında kişilerin serbest dolaşımı sonlanacak.
İngiltere ve AB vatandaşlarının karşılıklı olarak seyahat edebilmesi için yeni bir çerçeve oluşturulacak.

Kaynak: BBC Türkçe

CEVAP VER