Kazanan “BARIŞ” olsun

1

İsrail seçimlere gidiyor. Peki, bu bizi neden ilgilendiriyor? Seçilecek kişinin tekrardan ve beşinci kez üst üste Netanyahu olması veya yeni bir siyasi soluk, eski Genelkurmay Başkanı Gantz’ın seçilmesi bizim için neyi ya da neleri değiştirir?

Çok basit bir etkisi olur, “Barış…”

Öncelikle İsrail, birçok yönüyle olduğu gibi seçim ve seçim sonrası krizleriyle de farklı bir ülke. Şimdiye kadar tarihinde hiç bir parti tek başına iktidar sahibi olamadı mesela. Mutlaka koalisyonlar – ortaklıklar kuruldu. Ve şimdi de durum değişecek gibi gözükmüyor. Çünkü; 120 sandalyeli mecliste (Knesset) 61 milletvekilinden oluşan (farklı partilerden olabilir) koalisyon başbakanı belirleyebiliyor. Yani sizin 59 milletvekiline sahip olmanız (matematiksel olarak en çok milletvekiliniz bulunması) sizi başbakan yapmaya yetmeyebiliyor. Ve her parlamenter rejimde olduğu gibi İsrail’de de “Koalisyon Hükümetinin” karar noktasında iki büyük parti değil diğer partiler etkin oluyor.

İki büyük parti yarışıyor. Netanyahu’nun Likud Partisi ve eski Genelkurmay Başkanı Binyamin “Benny” Gantz’ın “yolunu kaybetmiş İsrail’i birleştireceği” iddiası ile Şubatta oluşturduğu Merkez Sol koalisyonu ‘Mavi Beyaz’, kıyasıya mücadele edecek gibi duruyor.

Ama “Başbakanın” kim olacağını belirleyecek olan küçük partilere de bakmak lazım. Anketlere göre, aşırı sağcı, radikal Yahudi ve Muhafazakâr partilerle yakın ilişkilerde olan Netanyahu’nun beşinci kez hükümetin başına geçmesi yüksek ihtimal. Ama Benny Gantz da yabana atılacak bir rakip değil. Zira oluşturduğu “Merkez Sol” koalisyonunun, İsrail’de oy kullanacak 6 milyon seçmen içinde sol, radikal sol, sosyal demokrat ve laik oyların tamamını toplayacağı düşünülüyor. Netahyahu ise parlamentoya daha çok aşırı sağcı, milliyetçi ve muhafazakâr milletvekili sokmak istiyor.

Bu durum birçok İsrailli için “kendi ayağına ateş sıkmak” gibi gözükse de, İsrail’de sandıklar ikiye ayrılmış gibi:

Bir yanda, aşırı sağcı, radikal dinci ve milliyetçilerden oluşan koalisyon başındaki Netanyahu…

Diğer yanda, laik, sosyal demokrat, sosyalist ve merkez solcularla birlikte Dantz…

Benny Gantz’ın içinde bulunduğu barışçıl politika güden Mavi Beyaz İttifakı, bünyesine birçok emekli generali katmış, hatta İsrail Ordusunun ilk kadın Tümgenerali Orna Barbivai de bu ittifakta yerini almış bulunuyor. Gantz kazanırsa, koalisyon ortağı Yesh Atid partisinin lideri Yair Lapid’le ile 5 yıllık başbakanlık sürecini herbiri ikişer buçuk yıl paylaşacak. Netanyahu’da ise böyle bir durum söz konusu olamaz, teklif dahi edilemez.

Benny Gantz’ın en büyük propagandası, şu an, Netanyahu’nun soruşturma altında seçimlere giriyor olması. Netanyahu’nun başı Tel Aviv savcılarıyla biraz dertte de…

İsrail’de sandıklardan kim çıkarsa çıksın, bizim için önemli olanın, halkın onayladığı koalisyon başbakanının Türkiye ile ilişkilerinin nasıl olacağıdır.

Netanyahu çıkarsa, bu sefer daha da radikal bir milletvekili yelpazesi ile oturacak o koltukta. Geçmişi zaten oldukça marjinal çıkışlarla dolu olan Netanyahu’nun yeni dönemde daha da haddini aşacağını düşünüyorum. Etrafında aşırı sağcı, muhafazakâr ve radikal Yahudilerden oluşan bir güruhla hareket edecek. Kıbrıs, Yunanistan ve İsrail arasında,  “Doğu Akdeniz’de sondaj antlaşması” türü komik ve ülkemizi tahrik edici daha pek çok antlaşmaya şahit olabilir, akıl ve çağ dışı beyanatını işitebiliriz. Ve umalım ki, iş bu kadarla kalsın. Çünkü daha da güçlenmiş ve pençelerini bilemiş bir Netanyahu, saldırgan ve agresif tavırlarını göstermekten bundan böyle asla geri durmayacaktır.

Hiç şüphe yok ki, bu, sadece Türkiye için değil, tüm Ortadoğu ve hatta dünya için pimi çekilmiş bir el bombası gibi paranoid bir etki oluşturacaktır.

Peki ya sandıktan Benny Gantz çıkarsa?..

2012 ve 2014’de Gazze’de binlerce Filistin’li sivilin ölümüne yol açan “Koruyucu Hat” ve “Savunma Sütunu” operasyonlarına komuta etmiş biri Gantz, fakat Filistin ile sorunun “barış” yoluyla çözüleceğini iddia ediyor. Artık ne kadar gerçekçi gelir size bu, ben bilemem…

Dünya siyasi-demografik yapısına bakarsanız, “sosyal demokrat – merkez sol – sosyalist veya laik” düşüncedeki insanların “savaş”tan daha çok “barış” yanlısı olduklarını görürsünüz. İsrail Birinci Futbol Liginde mücadele eden “Hapoel Tel Aviv” takımının maçlarında, Filistinlilerle “barış” yapılması konusunda tribünlerinden birçok defa tezahürat duymuş olmamız ve Hapoel Tel Aviv tirbünlerinin de Benny Gantz’i destekleyeceğini söylemesi biraz olsun rahatlatıcı bir durum… Hapoel Tel Aviv’in tribün protestoları tüm dünya futbolseverlerince bilinir. Benny Gantz’ın ittifak ortaklarının yıllardır Filistin ve tüm Ortadoğu halkları ile “barış” yapılması konusundaki hummalı çalışmaları da malum. Gantz “Yolunu şaşırmış İsrail’i gerçekten birleştirebilir mi?” bunu seçimi kazanırsa önümüzdeki günlerde göreceğiz…

Sandıktan kimin çıkacağını bilemeyiz, seçim sonuçlarında oylar kaç kere tekrar tekrar sayılır, bunu da… Yoksa kaybeden kaybettiğini “yüreklice” kabul eder mi, onu da bilemeyiz…

Fakat sandıktan orada kim çıkarsa çıksın kazananın “Barış” olması tek temennimizdir.

1 YORUM

  1. İsrail’de sandıklardan kim çıkarsa çıksın, bizim için önemli olanın, halkın onayladığı koalisyon başbakanının Türkiye ile ilişkilerinin nasıl olacağıdır. demişsiniz ama şunuda unutmamak lazım. bizim hükümetimizin yeni seçilmiş israil hükümeti ile nasıl ilişkiler kuracağıdır. pekte barış yanlısı bir hükümetimiz olduğu söylenemez.zira bir kaç ülke dışında herkesle papaz olmuş durumdayız.

CEVAP VER