Berat Kandili ve Pesah Bayramı

2
Sinan Eskicioğlu
1974 yılında İzmir'de doğdu. İzmir İlahiyat'ta lisans eğitimini tamamladı. 2003 yılından beri Almanya'da yaşıyor. Çeşitli kuruluşlarda Din Eğitim ve Öğretimcisi olarak faaliyette bulunuyor. Yayınlanmak üzere kaleme alınmış çeşitli roman ve kitapları bulunmaktadır.

Hayırlı Cumalar…

‘Hayırlı cumalar’ demek ilginç gelmeye başladı nedense. ‘Hayırlı cumalar’ zümresi oluştuğundan sanırım.

Neyse gene de hayırlı olsun diyelim.

Bugün aynı zamanda Berat Kandili. İkisinin aynı güne denk gelmesinden dolayı sevinen ve mübarekliğini ifade edenler az değil.
Ben bu vatandaşlarımız için bir ilave daha yapayım da, daha da sevinsinler dedim.
Bugün aynı zamanda Pesah Bayramı’nın başlangıcı. Aynı gün aralığında üç mübarek zaman, kutsallık üzerine kutsallık…

Kısaca bakalım mı bu günlere, ne dersiniz.

Berat Kandili; Şaban ayının 14. gecesini 15. gecesine bağlayan gece. İbn Mace’de geçen hadisten dolayı bugün ‘tövbe’ günü olarak anılır. Yazımın sonunda bu hadisi de bulabilirsiniz.

Tövbe, yani yapılmış günahlardan dolayı özür dileme, af ve mağfirette bulunma. Aslında aklıma gelenler de var, neyse diyeceğim ama dememek lazım. Aklıma geldi ki, söylemeliyim.
Günahlar için af dileme dedim ya, burada şu sorular da aslında çok önemli.

‘Kişi günah fiileri yaptığını nasıl bilecek?’

‘Kişi birçok yanlışlığı günah değilmiş gibi yapıyorsa o zaman tövbe nasıl olacak?’

‘Kişi İslam’da olmaması gerekenleri bu modern hayatta yapmak zorunda ise, bu fiiller için nasıl tövbe edecek?’

Uzun uzun işlenmesi konular evet, o yüzden çok girmek istememiştim zaten.

 

  1. Berat ve diğer kandilleri İslam’ın ana unsuru sananlar için ‘Berat Kandili aslında yoktur’ dendiğinde nasıl bir algı oluşuyor?

Evet zor. Biraz empati yaptım, kendimi o insanların yerine koydum. Hakikaten zor. O yok, bu yok. ‘O zaman biz ne yapacağız?’ gibi beyindeki ana sütunların sallandığı bir durum.

Osmanlı Dönemi’nin 2. Selim zamanına denk gelir bu kandil kutlaması.

  1. Peki kutlamayalım mı?

Kutlayın. Önemli olan Yaratıcı’ya yakın olmak ve tövbe etmek.

Ama bu kutlama şuna dönmesin: ‘Herşeyi yap, yap. Nasıl olsa Berat Kandili var, o gün tövbe eder yırtarız’. Amiyane tabir oldu biliyorum. Ama düşünce öyle ben ne yapayım.

Hayatında birçok yanlışları yapmış insanların, hacca gidip, annesinden doğduğu gibi pürü-pak olması oluyor da, Berat Kandili’nde tövbe mi olmuyor? Öyle değil mi?

Olmuyor efendim, olmuyor.

Hacca gidince bütün günahlar uçmuyor.

Berat Kandili’nde de bütün günahlar affolmuyor. Bu, Yaratıcı’nın imtihan sistemine ters çünkü.

Kopya çeken öğrenci misali, ya da öğretmenler odasından sınav kağıtlarını çalıp düzeltme yapmak gibi.

  1. Bu kandiller neden var o zaman?

Öyle riskli bir soru yönelttim ki kendi kendime. Mayınlı arazi.

Çok olumlu şekilde anlatacağım ve bu da insani ve tarihsel olarak hiç yadırganmayacak ama birileri çıkıp buna kulp takacak. Ne diyecekler biliyor musunuz?

‘Bunlar Hristiyanların ve Yahudiler’in dinimize soktuğu marazlar’a kadar her türlü negatifliği dile getirecekler.
Olsun, söylesinler.

Söylesinler ki, zihinlerdeki yanlış sütunlar sallansın, doğrular yerlerini alsın.

Dinlerin tarihi uzun yıllara dayanır. Dinlerin geldiği, geliştiği coğrafyalar birbirlerine çok yakındır. Bundan dolayı etkilenmeler olmuştur, bir.

İkincisi, insanlar dinlerini yaşarlarken başka dinlere de bakarlar ve o dinlerdeki önemli dini günlerden etkilenirler ve zamanla bu etkileşimle dinlerin özel günleri de aynılaşır.

Üçüncüsü, Ay takvimine göre işleyen dinlerde bazı özel günler aynı günlere denk gelirler. Bugün olduğu gibi: Berat Kandili ve Pesah Bayramı.

Bu sebeplerden dolayı uzun yıllardır Müslümanlar diğer dinlerdeki özel günler gibi özel günler ihdas etmişler ve bu günlerde dini yönlerinin tavan yapması için çaba sarfetmişlerdir.

İtirazlar olacak gene, evet.

‘Efendim, nasıl olur da Müslümanlar diğer dinlerdeki özel günlere özenirler?’ Falan, falan, falan …

Olur efendim olur.

Bakın kurban ibadetine. Kurban ibadeti Hz. İbrahim’le birebir bütünleşmiş değil midir? İbrahim peygamber kimdir, Abraham’dır. Yahudilik’te de çok önemli yeri vardır.

Yahudilik demişken Pesah Bayramı’ndan da bahsedelim.

Nedir Pesah Bayramı?

Yahudilerin Hz. Musa’nın önderliğinde Mısır’da esaretten kurtulmalarıdır. Bu esaretten kurtulmanın şerefine Pesah kutlanır. Firavun’un zulmü sebebiyle ekmeklerinin mayalanmasına bile fırsat bulamadıkları için ‘hamursuz bayramı’ da denir. Öyle zulümdür ki bu, apar-topar ülkeyi terk etmek zorunda kalırlar. O zamanı hatırlamak için bugün de mayasız ekmekler yapılır ve o gün hatırlanır. Bu ekmeklere de ‘Matza’ adı verilir. Bayramın başlaması ile çeşitli ritüeller yapılır. Evlerde toplanan aile bireyleri yeni nesillerin bayramı anlamaları için çeşitli sorularla günün önemini anlatırlar.

O acılı ve zor günler hatırlanır.

O zor günlerden kurtulma adına kutlamalar yapılır. Pesah yemeği masası ve kutlaması özel ihtimamlıdır. Yiyecekler, içecekler ve miktarları da önemlidir.
Pesah bir bakıma ilkbahar şenliğidir.

Ayette şöyle geçer: ‘İlk ayda, ayın on dördüncü günü iki akşam arası Tanrı’nın Hamursuz Bayramıdır. Aynı ayın on beşinci günü hamursuz ekmeğinin Tanrıya ziyafetidir: Yedi gün boyunca hamursuz ekmeği yiyeceksin. İlk gün kutsal bir davet alacaksın; bayağı işler yapmayacaksın. Ve yedi gün Tanrı’ya ateşte yapılmış, pişirilmiş bir armağan sunacaksın; yedinci gün kutsal davettir; bayağı işler yapmayacaksın’. (Levililer 23/5)

 

Berat Kandili ile ilgili hadisten bahsetmiştim ya, yeri gelmişken onu da aktarayım:

‘Şabanın 15. gecesini ibadetle, gündüzünü de oruçla geçirin! O gece Allahü Teâlâ buyurur ki: “Af isteyen yok mu, affedeyim. Rızık isteyen yok mu, rızık vereyim. Dertli yok mu, sıhhat, afiyet vereyim. Ne isteyen varsa istesin, vereyim.” Bu hâl, sabaha kadar devam eder’. (İbn Mace)

 

Berat Kandili’ni ve Pesah Bayramı’nı tebrik eder, hayırlara vesile olmasını dilerim.

 

Sevgi ve Bilgiyle kalın

2 YORUMLAR

  1. Sinan bey, Hadisi Şerif’te geçen Beraat gecesini neden sonradan uydurma sınıfına sokma ihtiyacı hissettiniz anlayamadım.
    Bu gün aynı zamanda Hristiyanların da paskalya günüdür, Hz.İsanın çarmıha gerildiği gün yani.
    3 semavi dine göre de özel anlamı olan bu günün tüm insanlık alemine huzur, mutluluk ve barış getirmesini niyaz ederim.

CEVAP VER