‘D günü’ 4 eylül

    0
    Mete Yarar
    Karar

    Suriye’de son dönemde yaşanan bütün gelişmelerin kararının verildiği yer olarak Astana’yı göstersek kimse buna itiraz etmez. Muhalif grupların durumu, Fırat Kalkanı harekatı, Halep’in tahliyesi, çatışmasızlık alanları gibi birçok önemli sorun bu toplantılarda ele alındı ve bir karara bağlandı. Bu toplantılar öncesinde karşılıklı kurallar çalıştı ve toplantı sonunda protokoller imzalandı. Bu kurulların çalışması çok fazla basına yansımadı, bizler çoğunlukla toplantı sonrasında alınan kararları öğrenebildik.

    Bu kararların herbirine ayrı ayrı baktığınızda geçmişte Suriye politikasında radikal dönüşümlere yol açtığını söyleyebilirim. Peki şimdi sizce neler oluyor?

    Öncelikle geçmişte alınan kararlardan daha büyüklerinin altına imza atılacak gibi görünüyor. Bunu da gerçekleştirilen mekik diplomasisinin büyüklüğünden anlayabiliyoruz. Tarafların dışişleri, savunma bakanları, istihbarat birimi başkanları, genelkurmay başkanları ardı ardına toplantılar yaparak sorunları çözmeye çalışıyorlar. Heyetlerin yetki düzeyinden çözülmek istenen sorunların da büyük olduğunu görebiliyoruz.

    ***

    Peki bu çözülmek istenen sorunlar ne olabilir ki, Türkiye’ye hiç gelmeyen İran Genelkurmay Başkanı gelebiliyor, sayın Cumhurbaşkanı Ürdün’den başlayıp ABD’de bitecek kısa bir mekik turu atmak zorunda kalıyor.

    Sorun bir, PYD’nin Suriye içindeki geleceği.

    Sorun iki, Esad’ın durumu.

    Sorun üç, çatışmasızlık alanlarındaki geçiş süreci.

    Sorun dört, El Nusra’nın durumu.

    Sorun beş, İdlib’in statüsü ve yönetim modeli.

    Sorun altı, Fırat Kalkanı harekatının devamının olup olamayacağı ve kapsamı.

    Sorun yedi, belki en önemlisi ABD’nin alınan bütün kararlara göstereceği tepki.

    En önemli sorun olan yedinci maddeden başlayarak konuyu ele almakta yarar var. Çünkü saydığımız ilk altı madde ABD’nin onayı olmadan hayata geçecek gibi gözükmüyor. En azından itiraza rağmen yaparsanız da bunun bir bedeli olacaktır. Peki, ABD Astana toplantılarına katılmadığı halde masada nasıl olabilmektedir? Öncelikle müttefiklik ve DAEŞ koalisyonu içinde yer aldığımız için bizim üzerimizden, Irak’ta ortak hareket ettiği İran üzerinden, Rusya ile G20 zirvesi sırasında Suriye konusunda anlaştığı için onun üzerinden hayalet misali masada üç kişilik yer kaplamaktadır.

    Yazının devamı için