Öncesi sonrasıyla bağımsızlık hayali

    0
    Özcan Tikit
    Habertürk

    PEŞMERGE, Kerkük ve daha pek çok bölgeyi savaşmadan İran destekli Irak ordusuna bırakarak 2005 sınırlarına döndü. Referandum sürecinde ve öncesinde ortada duran gerçekler ışığında bakıldığında ortaya çıkan bu manzara fazla şaşırtıcı değil aslında.

    Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin bağımsızlık koşulları bilinmeyen bir şey değildi. O bölgede kurulacak bir devlet, en az bir küresel ve tabii bir de bölgesel gücün desteği olmadan yaşayamazdı. İkinci koşul, ordunun tek bir komuta altında birleştirilmiş olmasıydı. Fazla acil olmamakla birlikte önemli olan bir başka koşul da düzenli vergiye dayalı bir ekonomik sistemin varlığıydı.

    Erbil yönetimi son 25 yılda siyasi bir aktöre dönüşme ve toplumsal birliğini inşa etme adına büyük mesafe kaydetti. Bilhassa Türkiye’nin dostluğu, Erbil’in ekonomik kalkınma bakımından Bağdat’ı sollamasını sağladı. Ancak bağımsızlığın kendisi için bir çocukluk hayali olduğunu söyleyen IKBY Başkanı Mesud Barzani, yukarıda bahsettiğim OLMAZSA OLMAZ koşulları sağlayamamıştı.

    Barzani’nin küresel düzeyde en fazla güvendiği ülke ABD’ydi. Washington yönetimiyse daha işin başında şartları fazlasıyla zorlamak pahasına da olsa Federal Irak’ın bütünlüğünden yana olduğunu ilan etti. ABD Başkanı Donald Trump’ın Özel Temsilcisi Brett McGurk, referandumdan bir hafta önce Erbil’deydi. McGurk o toplantıda Barzani’ye şunları söyledi: “Referandumu yaparsan yalnızsın. Irak, İran ve Türkiye askeri müdahalede bulunurlarsa ABD size verdiği tüm desteği kesecek…”

    Toplantıda bir de ABD Dışişleri Bakanı Rex Tillerson’un mektubu verildiBarzani’ye. Tillerson mektubunda referandumun bir yıl ertelenmesini ve müzakereye odaklanılmasını istemişti.

    Türkiye, İran ve müstakbel “komşu” Irak’ın tavrı da çok önceden netleşmişti. Tahran-Ankara hattında yaşanan yoğun diplomatik trafikte tam olarak ne yaşandığını, kimin kime ne dediğini merak etsek de bilemiyoruz. Ancak günün sonunda Ankara, bağımsızlığı fiiliyatta Bağdat’tan ayrılıp Türkiye’ye iltihak etmesi anlamına gelen Erbil karşısında en sert tavrı benimseyen taraf oldu ve adımlarını da bu doğrultuda atmaya başladı.

    Yazının devamı için