Sıcak para tuzağı

    0
    Esfender Korkmaz
    Yeniçağ

    1990’lı yıllarda gelişmiş ülkeler ve bu ülkelerdeki iktisatçılar küreselleşmeyi daha çok savunuyordu. Gelişmekte olan ülkeler içinde çekimser olanlar daha fazla idi. Bugün geldiğimiz noktada, cari açığı artan ABD gibi ülkeler ve büyüme sorunu yaşayan Avrupa’da küreselleşmeyi sınırlamak isteyenler daha fazladır. Çin gibi ülkeler küreselleşmeyi daha çok savunuyor.

    Yani küreselleşme konusunda da iktisat kuramları ve iktisatçılar tökezledi.

    Parantez içinde söylemek gerekir ki, bizde bu konular daha az tartışılıyor. Zira Melih Gökçek gibi politikacılar dini o kadar kötü kullanıyor ki, toplum olarak biz de bunları tartışmak zorunda kalıyoruz. Gökçek yerinde kalabilmek için; ‘‘Şunu söylemek isterim ki Recep Tayyip Erdoğan’a destek olmak ümmetin her ferdinin görevidir. Çünkü Sayın Erdoğan sadece Türkiye’nin değil ümmetin lideridir. ” Normalde Anayasasında Laiklik ilkesini benimsemiş bir ülkede, yerinde kalabilmek için ümmetçilik yapan birisine en sert tepkiyi herkesten önce Sayın Erdoğan’ın göstermesi gerekir.

    Sıcak paranın sevdiği ortam

    Portföy yatırımları dünyada çok hızlı hareket ettiği ve girdiği ekonomiyi ısıttığı için, sıcak para denilmiştir. Sıcak para dünyada ki ekonomik gelişmelere ve özellikle de ülke içinde faiz-kur makasına bağlı olarak girip çıkmaktadır.

    Bizler, sıcak para ve spekülatif sermaye, reel sektör ile finansal sektör arasındaki dengeyi bozduğu için sürdürülemez diye tahmin ediyorduk. Oysa ki artan bir tempoda sürüyor. 2009 krizi oldu ve fakat hızla toparlandı.

    Türkiye’de, kırılganlık arttıkça sıcak para girişi de artıyor. Kurt karanlığı sever. Sıcak para da kırılgan ve spekülatif ortamı sever.

    Biz Türkiye olarak cari cari açığı sıcak para ile kapatıyoruz. On yıl önce portföy yatırımları 120.6 milyar dolar iken, bugün 172.3 milyar dolara çıktı. (Aşağıdaki tablo.)

    ******************************************************

                       Portföy  Yatırımları

    ——————————————————————————–

                                                   2007       2017 (II. Çeyrek)

                                                ————  —————————–

    Portföy Yatırımları        120.6                 172.3

    Hisse Senetleri                   64.2                   49.1

    Borç Senetleri                   56.4                123.2

    ********************************************

    Öte yandan 2007-2017 on yılda Portföy Yatırımları içinde hisse senetlerinin payı azaldı. Borçlanmanın payı arttı. Bu tablo bile sıcak paranın giderek riskli hale geldiğini gösteriyor. 2007 yılında hisse senetlerinin Portföy Yatırımları içindeki payı yüzde 53 iken, 2017 yılında yüzde 28’e geriledi.

    ******************************************************

         2017 II. Çeyrek Portföy Yatırımları

    ———————————————————————

    Portföy Yatırımları                              172.2

    Hisse Senetleri                                         49.1

    DİBS                                                                 32.0

    Hükümet Eurobond                                  43.4

    Bankalar Borç Senetleri                      37.7

    Diğer Sektörler Borç Senetleri       10.4

    *****************************************************

    Sıcak para neden bu kadar sıcaktır?

    Yazının devamı için