Arakanlı Müslümanlar için eğitim çağrısı..

0

İnsan hakları grupları ve sivil toplum kuruluşları, Arakanlı Müslümanların eğitimine ve Bangladeş’te kaldıkları bölgelerdeki akademik enstitülerin iyileştirilmesine daha fazla odaklanılması çağrısı yaptı.

50 yerel insan hakları örgütü ve sivil toplum grubundan oluşan Cox’s Bazar Sivil Toplum Kuruluşları Forumu, 24 Ocak Uluslararası Eğitim Günü münasebetiyle Arakanlıların eğitim alanında karşılaştığı güçlüklere ilişkin yazılı açıklama yaptı.

Açıklamada, Bangladeş hükümeti ve çeşitli kuruluşların başlattığı yaygın eğitim programına 6-14 yaş arası Arakanlı çocuklar dahil edilmiş olsa da 15-24 yaş arası gençlerin yüzde 83’ünün herhangi bir eğitim programına katılmadığı kaydedildi.

Arakanlıların geri dönüşünü sürdürülebilir kılmak için Myanmar merkezli bir müfredata duyulan ihtiyaca dikkat çekilen açıklamada, “Öğrenciler ve ebeveynleri arasında 15 yaşın üzerindekiler için eğitim fırsatlarının olmaması ve Myanmar müfredatındaki eğitim eksikliği konusunda bir hayal kırıklığı duygusu var.” ifadesi kullanıldı.

Açıklamada, Cox’s Bazar’daki yerel eğitim kurumları ve öğrenciler için özel rehabilitasyon programları çağrısı da yapılırken, yerel eğitim kurumlarının 2017’de Arakanlıların göçlerinin başladığında askeri personel için geçici kışla olarak kullanıldığına işaret edildi.

Bazı eğitim kurumlarının Arakanlılar için sığınma evleri olarak belirlendiği ve bunun da akademik faaliyetlerin aylarca askıya alınmasına neden olduğu vurgulanan açıklamada, “İnsan sayısının artması ve yardım programlarında kullanılan araçların yoğunluğundan dolayı birçok öğrenci okula gitmeyi bıraktı.” ifadesine yer verildi.

Açıklamada ayrıca yardım programlarından eğitime ayrılan fonun sadece yüzde 2,6 olduğu belirtilirken, bölgedeki okullarda 10 öğretmenden 7’sinin işi bıraktığı ve eğitim sistemin tehdit altında olduğu uyarısında bulunuldu.

Öte yandan New York merkezli Küresel Adalet Merkezi (GJC) isimli kuruluş tarafından paylaşılan hukuki çalışmada, Batı Afrika ülkesi Gambiya’nın Kasım 2019’da, Myanmar’a karşı Uluslararası Adalet Divanı’nda (UAD) açtığı “Arakanlı Müslümanlara yönelik soykırımın soruşturulması” davasının, Myanmar’ın Gambiya’nın dava açma ehliyeti olmadığı gerekçesiyle UAD’ye yaptığı itiraz nedeniyle ertelenebileceği belirtildi.

Açıklamada, UAD’nin yapılan itirazlar hakkında karara varmasının belli bir zaman alacağından, Myanmar’ın “Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesini” ihlal edip etmediğine ilişkin nihai kararın verilmesinin en az 1 yıla kadar ertelenebileceği ifade edildi.

Myanmar’ın UAD’ye itirazı

Myanmar’ın UAD’ye yaptığı itirazlar henüz kamuoyu ile paylaşılmasa da Küresel Adalet Merkezi, Aralık 2020’de yapılan “geçici tedbir” duruşmalarında soykırımla suçlanan Myanmar’ın dava ile ilgili itirazlarını inceledi.

Myanmar yaptığı itirazda, Gambiya’nın davayı Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesine taraf olan bir devlet olarak kendi adına açmadığını aksine İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) adına açtığını, UAD’ye ise uluslararası örgütlerin değil ancak üye devletlerin dava açabileceğini savundu.

UAD ise Gambiya’nın davayı kendi adına açtığını ve diğer uluslararası örgütlerden destek arayışının davaya taraf olmasına bir engel teşkil etmediğini açıkladı.

Öte yandan Myanmar, yapılan itirazda, Gambiya ile arasında sözleşmenin hükümlerine ilişkin bir anlaşmazlık olmadığını savunurken, UAD, tarafların çok taraflı forumlarda yaptığı değerlendirmelerin ve açıklamaların anlaşmazlığın varlığına işaret ettiğini açıkladı.

Bununla birlikte Myanmar, “söz konusu sözleşmenin ihlali yönündeki iddialardan Gambiya’nın doğrudan etkilenmediğini ve bu sebeple dava açma yetkisinin olmadığını, kendisine bu tür bir eylemde bulunabilecek devletin Bangladeş olabileceğini zira bu durumdan özellikle etkilendiğini ancak Bangladeş’in de sözleşmenin 9. maddesine koyduğu çekince dolayısıyla UAD’de dava açamayacağını” savundu.

Buna karşılık mahkeme, yalnızca doğrudan etkilenen bir devletin değil, herhangi bir devletin sözleşmenin yükümlülüklerine uymadığı gerekçesi ile başka bir devlete dava açabileceğini belirtti.

Gambiya, soykırımın soruşturulması için UAD’ye başvurmuştu

Gambiya, İslam İşbirliği Teşkilatı adına 11 Kasım 2019’da Arakanlı Müslümanlara yönelik soykırımın soruşturulması için UAD’ye başvurmuştu.

UAD, Gambiya’nın açtığı davada 23 Ocak’ta verdiği kararla Myanmar’ın, Arakanlı Müslümanlara yönelik soykırımın engellenmesi için gerekli tedbirleri almasına, bununla ilgili raporu da 4 ayda sunmasına hükmetmişti.

UAD, Gambiya’nın Myanmar’dan gerekli tedbirlerin alınmasını talep ettiği davada, Arakanlı Müslümanların “gerçek ve acil tehdit altında olduğuna” karar vermişti.

Etnik temizlik

Myanmar’ın Arakan eyaletinde 2012’de Budistler ile Müslümanlar arasında çatışmalar çıkmış, olaylarda çoğu Müslüman binlerce kişi katledilmiş, yüzlerce ev ve iş yeri ateşe verilmişti.

Arakan’daki sınır karakollarına 25 Ağustos 2017’de düzenlenen eş zamanlı saldırıları gerekçe gösteren Myanmar ordusu ve Budist milliyetçiler, kitlesel şiddet eylemleri başlatmıştı.

BM’ye göre, Ağustos 2017’den sonra Arakan’daki baskı ve zulümden kaçıp Bangladeş’e sığınanların sayısı 1,2 milyonu aştı. Uluslararası insan hakları kuruluşları, yayınladıkları uydu görüntüleriyle yüzlerce köyün yok edildiğini kanıtlamıştı.

BM ve uluslararası insan hakları örgütleri, Arakanlı Müslümanlara yönelik şiddeti “etnik temizlik” ya da “soykırım” olarak adlandırıyor.

YORUM YAZ

Please enter your comment!
Please enter your name here