İsrail’de erken seçim..

0

İsrail’de Meclisin feshedilerek erken seçime gidilmesi talebiyle verilen önerge, 54 hayır oyuna karşılık 61 evet oyuyla ilk tur oylamadan geçti.

Meclisin feshedilerek erken seçime gidilmesi için muhalefet partilerince verilen önergenin ilk oylaması Batı Kudüs’te yer alan Mecliste yapıldı. Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki koalisyon hükümetinin ortaklarından Benny Gantz’ın partisi Mavi-Beyaz’ın da destek vermesiyle önerge 54 hayır oyuna karşı 61 evetle ilk tur oylamadan geçti. Böylece İsrail erken seçime bir adım daha yaklaştı.

Erken seçim kararının alınabilmesi için önergenin önce Meclis komisyonundan geçmesi, ardından yapılacak 3 oylamada da Meclis salt çoğunluğu olan 61 milletvekilinin desteğini alması gerekiyor. Önergenin Meclis komisyonuna ne zaman geleceği, Netanyahu ile ortağı Gantz’ın anlaşmaması durumunda diğer 3 oylamanın hangi tarihte yapılacağı henüz bilinmiyor.

Uzmanlar, Gantz’ın bu adımla 2021 bütçesinin Meclis’ten geçmesini kabul etmesi için Netanyahu üzerinde baskı kurmayı amaçladığını dile getiriyor.

Netanyahu ile Gantz, 2 Mart’ta yapılan seçimin ardından ülkede yaklaşık 1,5 yıldır devam eden hükümet krizine çözüm bulmak için koalisyon hükümeti kurma kararı vermişti. Birbirine rakip iki siyasetçinin kurduğu koalisyon hükümeti mayısta göreve başlamıştı. Koalisyon anlaşmasına göre, ilk 1,5 yıl başbakanlık koltuğuna Netanyahu, sonraki 1,5 yıl da Gantz’ın oturması kararlaştırılmıştı.

Ancak Netanyahu ile Gantz’ın kurduğu koalisyon hükümeti, yıllık bütçenin geçirilmesi konusunda fikir ayrılığına düştü. Netanyahu, sadece 2020’nin yıllık bütçesinin Meclis’ten geçirilmesini isterken, Gantz 2021’in de oylamaya dahil edilmesini istemişti.

İki lider arasındaki görüş ayrılığı nedeniyle, ağustosta yapılan oturumdan da sonuç çıkmamış ve 2020 yıllık bütçesinin oylaması gelecek aya ertelenmişti. Yasa gereği, 23 Aralık’a kadar 2020’nin yıllık bütçesinin Meclis’ten geçmemesi halinde zorunlu olarak erken seçime gidilecek.

Yahudi yerleşim birimlerinin inşası

İsrail yönetimi, ABD başkanlığına Joe Biden’ın seçilmesiyle gerçekleşecek yönetim değişikliği öncesinde işgal altındaki Batı Şeria ve Kudüs topraklarındaki yasadışı Yahudi yerleşim birimleri inşa ve genişletme faaliyetlerine hız verdi.

Biden ve Demokrat Parti’nin İsrail’in yasadışı Yahudi yerleşim birimlerine karşı tavrı nedeniyle, İsrail hükümeti ABD Başkanı Donald Trump döneminden istifade etmeye çalışıyor. Filistin’de ve İsrail’de işgale karşı olan kişi ve kuruluşlar, İsrail’in Biden dönemi başlamadan önce büyük çapta bir yerleşim birimi inşası konusundaki hamlelerine karşı uyarıyor.

İsrail’in 2010 yılında Doğu Kudüs’ün kuzeyindeki Şuafat kasabasının topraklarındaki “Ramat Shlomo” Yahudi yerleşim birimine 1600 yeni konut inşa etme planına onay vermesi, kararın dönemin ABD Başkan Yardımcısı Joe Biden’in İsrail’i ziyaretiyle aynı zamana denk gelmesi nedeniyle İsrail ve ABD arasında krize yol açmıştı.

Olayın 10 yıl sonrasında Biden ABD başkanı seçilirken, bu durum İsrail’in yasadışı Yahudi yerleşim birimlerinin inşasıyla ilgili birçok soruyu beraberinde getirdi.

Seçim kampanyası sırasında Yahudi yerleşim birimlerinin inşasına karşı olduğunu açıklayan Biden ve Demokrat Parti’nin tavrı merak edilirken, Filistinliler ve barış yanlısı İsrailliler, İsrail hükümetinin 1967’de İsrail’in işgal ettiği Doğu Kudüs’te yeni ABD yönetimi kurulmadan önce büyük yerleşim projelerinin kabul edilmesinden endişe duyuyor.

ABD’de tüm eyaletlerdeki seçim sonuçlarının 8 Aralık gününe kadar tescil edilmesiyle seçim kampanyası sürecinde yerleşim birimlerine karşı tavrını açıklayan Biden’ın 20 Ocak’ta ABD başkanı olması bekleniyor.

İktidarda kalma planı

Yahudi yerleşim birimleri uzmanı Halil Tüfekçi, İsrail makamları tarafından onaylanmayı bekleyen çok sayıda yerleşim birimi projesi olduğunu belirterek, bu planların hayata geçirilmeden önce onay beklediğine işaret etti.

Tüfekçi, farklı bölgeler için çok sayıda yeni yerleşim birimi projesinin bulunduğuna dikkati çekerek, Kudüs’ün güneyindeki Givat Hamatos, Har Homa’nın yanı sıra şehrin kuzeyindeki Ramat Şolomo ve Atarot bölgelerindeki yerleşim birimlerine yeni konutların eklenmesinin planlandığını aktardı.

İsrail’in yeni konut projelerini onaylayarak başlamaya hazırlandığını ifade eden Tüfekçi, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yeni yerleşim birimleri inşa etmek istemesinin nedenini şu ifadelerle açıkladı:

“Netanyahu, İsrail’de sağın güç kazanması nedeniyle, yerleşim birimlerini kendisi için kişisel bir kazanca dönüştürmeyi umuyor. Özellikle her hafta kendisine karşı yapılan protestolar ve yolsuzluk iddiaları nedeniyle, yerleşim birimlerinin inşasının iktidarda kalma şansını artırdığını düşünüyor.”

Tüfekçi, “Netanyahu, yeni konutların inşası ve ilhak konusunda ABD Başkanı Donald Trump’ın yeşil ışık yakmasını kendi lehine kullanıyor.” dedi. Filistin ve İsraillilerin belirlemelerine göre İsrail, ABD’de Trump döneminde Yahudi yerleşim birimleri inşa ve genişletme faaliyetleri en yüksek hızına ulaştı.

İsrail merkezli insan hakları derneği Ir Amim (Halkların Şehri) tarafından yapılan yazılı açıklamada, “İsrail hükümeti Trump döneminin son günlerinde yerleşim birimi inşasını artırma niyetini ortaya koydu.” ifadelerini kullandı.

Açıklamada, İsrail’e bağlı Kudüs Belediyesi İnşaat ve Planlama Komitesi’nin Kudüs’ün güneyindeki Ebu Ganim Dağı bölgesinde bulunan Har Homa Yahudi yerleşim biriminde 540 konutun inşasına onay verdiği aktarıldı.

İsrail Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ise 15 Aralık’ta Givat Hamatos bölgesinde 1257 yeni yerleşim biriminin inşasına başlanacağını açıkladı. İsrailli insan hakları kuruluşu Peace Now (Barış Şimdi) ve Ir Amim’in verilerine göre, İsrail’in yakın zamanda inşasına başlamayı planladığı yeni Yahudi yerleşim birimleri şöyle:

Givat Hamatos

Doğu Kudüs’ün Beyt Safafa Mahallesi yakınlarında inşa edilen bu yerleşim bölgesinin Doğu Kudüs ve Beytullahim arasındaki coğrafi bağlantıyı kesebileceği belirtiliyor. Peace Now, İsrail’in Givat Hamatos’ta 2 bin 610 konut inşa etmeyi planladığını ve bölgede 1257 konutun inşası için ihaleler açıldığını açıkladı.

Kuruluş açıklamasında, Givat Hamatos’taki konut inşasının iki devletli çözüm çabalarına ciddi bir biçimde zarar vereceği ve Beyt Safafa Mahallesi’nin Filistin yönetiminin topraklarıyla olan bağlantısını keseceği konusunda uyardı.

Atarot

İsrail Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, Kudüs’ün kuzeyindeki Kalendiye bölgesinde 9 bin yeni konut inşa edileceğini açıklamasıyla plan onaydan önceki ilk aşamasına geldi.

İsrail’in Haaretz gazetesinin haberine göre, İsrail ve İsrail’e bağlı Kudüs Belediyesinin ABD’de yönetim değişmeden en çok sayıda yerleşim birimi projesini hayata geçirme kararını aldığını açıkladı.

Har Homa

Kudüs’ün güneyindeki Ebu Ganim Dağı’ndaki Har Homa Yahudi yerleşim biriminde 570 konutun inşası İsrail’e bağlı Kudüs Belediyesi İnşaat ve Planlama Komitesi tarafından onaylandı.

Peace Now, konuya ilişkin yayınladığı raporda, “ABD’de yönetim değişikliğinden önce projenin hızlandırılması ve onaya sunulması gerekebilir.” değerlendirmesinde bulundu.

Ramat Shlomo

Doğu Kudüs’ün kuzeyindeki Şuafat bölgesinin topraklarına inşa edilen Ramat Shlomo Yahudi yerleşim biriminde planlanan 1530 yeni konuttan 108’ine İsrail makamlarınca onay verildi.

Ir Amim, yaptığı yazılı açıklamada, Ramat Shlomo’da ek konut inşasının “güney bölgesinin Doğu Kudüs’ten koparılması için önemli bir adım” olduğunu vurguladı.

İsrail’in 1967’deki savaşın ardından işgal ettiği Batı Şeria’da, yaklaşık 250 yasa dışı Yahudi yerleşim birimi bulunuyor. Bu yerleşim birimlerinde 400 binden fazla Yahudi yerleşimci yaşıyor. Uluslararası hukuka göre, işgal altındaki topraklarda bulunan tüm Yahudi yerleşim birimleri yasa dışı kabul ediliyor.

YORUM YAZ

Please enter your comment!
Please enter your name here