Kurban (2)

0

Rahman ve Rahim olan Allah’ın adıyla,

Allah’a hamd, Resulüne salat, selam olsun

Kurban kesmekle kimler yükümlüdür?

1-akil, baliğ (akıllı, ergen), 

2-dinen zengin sayılacak kadar mal varlığına  (80.18 gr. altın veya bunun değerinde paraya) sahip olan,

3-mukim olan (yerleşik, yani yolcu olmayan) bir Müslümanın yerine getireceği mali bir ibadettir. (Merğinani, el-Hidaye, IV, 70). 

İster nami (artıcı) olsun isterse nami olmasın temel ihtiyaçlarından ve borcundan başka, 80.18 gr. altın veya bunun değerinde para veya eşyaya sahip olan kişi dinen zengindir. Dolayısıyla bu kişi Allah’ın kendisine bahşetmiş olduğu nimetlere şükran ifadesi ve Allah yolunda fedakârlığın nişanesi olarak kurban kesmelidir. (Mevsıli, el-İhtiyar, İstanbul, I, 99-100, 123; V, 723; İbn Abidin, Reddu’l-Muhtar, VI, 312).

Karı koca ayrı ayrı kurban kesmeli mi?

Reklam

İbadetlerde sorumluluk ve bu sorumluluğun bir neticesi olan ceza ve mükafat da bireyseldir. Bu nedenle, eğer karı-kocadan her ikisi de dinen ayrı ayrı zengin hükmündeyseler ikisine de kurban düşer. 

Ama kadın kendi malını tamamen kocasının emrine vermişse veya kese bir ise, aileden bir kurban kesilmesi yeterlidir.

Kadının müstakil mal ayrılığı varsa, kazancı ayrı ise, mükellefiyet ayrılığı da var demektir, ayrı ayrı kurban kesmelidirler.

Hangi hayvanlardan kurban olur?

Kurban; koyun, keçi, sığır, manda ve deveden olur. Bunların dışındaki hayvanlar (kümes hayvanları) kurban olarak kesilemezler. 

Bu hayvanların kurban olarak kesilebilmesi için, koyun ve keçinin bir, sığır ve mandanın iki, devenin ise beş yaşını doldurmuş olması gerekir.

Ancak, 8 ayını tamamlayan koyun, bir yaşını doldurmuş gibi gösterişli olması halinde, kurban edilebilir. (Keçide bu yoktur.)

Hangi hayvanlar ortak olarak kesilebilir?

Reklam

Koyun veya keçinin bir kişi tarafından; sığır, manda ve devenin ise yedi kişiye kadar ortaklaşa kurban olarak kesilebileceği Hz. Peygamber’in hadisleri ve uygulamalarla sabittir (Ebû Dâvûd, Dahâyâ, 7-8). 

Ortak olarak kurban edilebilen hayvanlar, tek veya çift sayıda ortaklar tarafından kurban edilebilir. 

Kurbanlık hayvanlarda cinsiyet ayırımı var mıdır ?

Hz. Peygamber’in hadis ve uygulamalarında, cinsiyet ayrımı yapılmaksızın kurbanlık hayvanların vasıfları belirlenmiştir. 

Bu itibarla kurban olup olmaması açısından hayvanların erkek veya dişi olması arasında bir fark yoktur. Ancak, toplumun ihtiyaç ve anlayışları göz önünde bulundurularak, küçükbaş hayvanlarda erkeğinin, sığır cinsinde ise dişisinin kurban edilmesinin faziletli olduğu kabul edilmiştir. 

Bu görüşler, toplum menfaati göz önünde bulundurularak ortaya konmuştur. Dişi sığırların kurban edilmesinin üretime zarar vermesi halinde, erkek sığırların kurban edilmesi toplum yararı açısından daha faziletlidir. Bu itibarla, ekolojik denge, toplumun ihtiyaçları ve diğer şartlar göz önünde bulundurularak hangi cins hayvanların öncelikli olarak kurban edilmesinin uygun olacağı belirlenmelidir. 

Kurban edilecek hayvanlar hangi nitelikleri taşımalıdır?

Kurban edilecek hayvanın, sağlıklı, azaları tam ve besili olması, hem ibadet açısından, hem de sağlık bakımından önem arz eder. 

Bu nedenle;

1-kötürüm derecesinde hasta, 

2-zayıf ve düşkün, yürüyemeyecek derecede topal

3-bir veya iki gözü kör, 

4-boynuzlarının biri veya ikisi kökünden kırık, 

5-dili, kuyruğu, kulakları ve memesi kesik, 

6-dişlerinin tamamı veya çoğu dökük hayvanlardan kurban olmaz. 

Ancak, hayvanın doğuştan boynuzsuz olması veya boynuzları çıkmaması için elektrik verilerek yakılmış olması, şaşı, hafif hasta, bir kulağı delik veya yırtılmış olması, kurban edilmesine mani teşkil etmez.

Kurban kesmenin zamanı nedir?

Kurban kesim vakti, bayram namazı kılınan yerlerde bayram namazı kılındıktan sonra; bayram namazı kılınmayan yerlerde ise, fecirden (sabah namazı vakti girdikten) sonra başlar. Hanefilere göre bayramın 3. günü akşamına kadar devam eder. (Merğinani, el-Hidaye, IV, 72). 

Şafiilere göre ise 4. günü de kurban kesilebilir (Maverdi, el-Havi’l-Kebir, Daru’l-Fikr, Beyrut, ts. , XV, 284; İbn Rüşd, Bidayetü’l-Müctehid, Mısır, 1975, I, 436). Kurban bu süre içinde gece ve gündüz kurban kesilebilir. Ancak kurbanların gündüzleri kesilmesi uygundur. Bayramın birinci günü kesmek daha faziletlidir.

Kurban nasıl kesilir?

Kurban edilecek hayvana acı çektirilmemeli ve eziyet verilmemelidir. Hayvanlar ehil kişiler tarafından kesilmeli ve kesim işlemi süratli bir şekilde yerine getirilmelidir. Ayrıca, çevre temizliği için gerekli tedbirler alınmalıdır. 

Hayvanların, birbirlerinin kesimini görecek şekilde yan yana bulundurulmamalarına özen gösterilmelidir. İster kurban niyetiyle olsun ister başka bir amaçla olsun hayvan kesilirken besmele çekilmesi gerekir. Hayvanın kesimi esnasında besmele kasten terk edilirse o hayvanın eti yenilmez. 

Ancak kasıtsız ve unutularak besmele çekilmezse bu hayvanın eti yenilir. Kurban kesilirken;

 “Bismillahi Allahü ekber” denilir ve şu ayetler okunur

 اِنَّ صَلَات۪ي وَنُسُك۪ي وَمَحْيَايَ وَمَمَات۪ي لله رَبِّ العٰا لَمِين لاٰ شَرِكَ لَهُ وَ مٰا اَناَ مِنَ المُشْرِكِين. 

Okunuşu: Kul inne salâtî ve nüsükî ve mahyâye ve memâtî lillahi Rabbi’l- lemîn lâ şerîke leh. Ve bi zalike umirtü ve ene evvelü’l müslimîn. (En’am 6/ 162-163) 

Meali: “Benim namazım, (her türlü) ibadetim, hayatım ve ölümüm, hepsi âlemlerin rabbi olan Allah içindir. O’nun ortağı yoktur. Bana sadece bu emrolundu ve ben müslümanların ilkiyim.”

  اِنّ۪ي وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذ۪ي فَطَرَ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضَ حَن۪يفًا وَمَآ اَنَا۬ مِنَ الْمُشْرِك۪ينَveya                                          

(Okunuşu: İnnî veccehtü vechiye lillezî fatare’s-semâvâti ve’l-arda hanîfen ve mâ ene min’el-müşrikîn.) (En’am 6/ 79)

Meali: “Ben, O’nun birliğine inanarak yüzümü, gökleri ve yeri yoktan yaratan Allah’a çevirdim ve ben müşriklerden değilim.”

Kurban etinin taksimi nasıl yapılır?

Hz. Peygamber (sav) kurban etinin üçe taksim edilip, bir bölümünün kurban kesemeyen yoksullara dağıtılmasını, bir bölümünün akraba, tanıdık ve komşularla paylaşılmasını, bir kısmının da evde yenmesini tavsiye etmiştir (Ebu Davud, Dahaya, 10). 

Ailenin fakir olması durumunda etin tamamı da evde bırakılabilir (Tahavi, Şerhu Meani’l-Asar, Beyrut 1399, IV, 185). Ancak, durumu iyi olan Müslümanların, toplumda muhtaçların arttığı bir dönemde kurban etlerinin çoğunluğunu hatta tamamını dağıtmaları daha uygun olur.

Vesselam.

Kaynak:

Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal-II, s,1.

Diyanet İşleri Başkanlığı, Kurban Rehberi.

YORUM YAZ

Please enter your comment!
Please enter your name here