Serbest Kürsü: Zamanın izafiliği-bükülmesi ve geç yaşlanan gizemli insanlar

6

Zaman izafidir. Yani görelidir. İzafi (Göreli) olma değişkenliktir diyebiliriz. Kesin ve genel geçer olmama durumudur. Bir bakıma kişiden kişiye göre farklıdır.

Einstein’ın izafiyet teorisi, bu konudaki algılarımızı tamamen değiştirmiştir. İzafilik, ilk olarak 16. Yy’da Galileo Galilei tarafından ele alınmıştır. Sonrasında Newton hareket yasaları ve uzay-zamana göre daha açıklık getirmeye çalışmıştır. Ancak onun tezlerinin açıklayamadığı durumlar ortaya çıkmış ve 19. Yy’da Albert Einstein ‘Özel görelilik kuramı’nı ortaya koymuştur. 

Özel görelilik kuramı, aslında bizim algılamamızdır. Yaşadığımız dünya saatte 16.744 km hızla dönmektedir ama biz bu dönüşü hissetmeyiz ve dünya duruyor gibi algılarız. Einstein’ın izafiyet teorisinde bir de ışık hızı konusu vardır. Bir cisim ışık hızına ulaşırsa zaman onun için durur. Tabii bu durum ispatlanmamıştır, çünkü ışık hızına ulaşmak şu an için mümkün değildir. 

Zamanın izafiliğini Einstein çok güzel bir örnekle açıklamıştır. 

Bir saatlik süre şu iki insan için çok farklıdır: 

  1. Çok sıcak bir sobanın üzerinde oturan kişi, 
  2. Çok güzel bir kadınla vakit geçiren başka bir kişi. 

Bu iki kişi için bir saatlik sürenin akışı çok farklıdır. 

Diyelim ki bizler ışık hızına ulaşabilen bir araç geliştirdiğimizde ve ona binerek hareket ettiğimizde bizim için zaman duracak ama dışarıdakiler için zaman akmış olacaktır. 

Aslında izafi olan sadece zaman değil, algılarımızın hemen hepsi izafidir. Aynı evde yetişen çocuklar için bile evin içinde yaşananlar hep farklı algılanmıştır. Bu sebeple değil midir zaten, ‘bir elde beş parmak vardır ama beşi de bir değildir’ sözü. 

Reklam

Zamanın izafiliğini araştıranlar şu görüşü de ileri sürmüşlerdir: Daha hızlı hareket ettiğimizde, çok çok az olsa da zaman daha yavaş akar. Bununla ilgili çok çeşitli deneyler yapılmıştır.
Bir deneyde de insanların yaşlarının ilerlemesiyle zamanın onlar için hızlı akması söz konusudur. Zamanın hızlı akması ve işlere yetişememe bugünü yaşayan insanın en büyük derdidir. ‘Zaman su gibi akıyor’ der dururuz ama zamanı ne için, nasıl kullanacağımız konusunda tefekkür etmeyiz. 

Algıladığımız neredeyse her şey izafidir, peki ya dinler? 

Dinler de izafidir de, anlayana…

İslam hakkında fikir yürüten eski ulema şu iki ayırımı yapmışlardır: Havasın imanı ve İslamı, avamın imanı ve İslamı. 

İzafilik ve sonrasında oluşan bakış açıları ve İslam’ın yapısal bünyesi ve hepsini bir araya getirince, yayın hayatına kazandırdığım ‘Kişiselleştirilmiş İslam’ da aslında bu düşünceye dayanır. 

Zaman bu şekilde izafi olunca, zamanı daha az ya da hiç hissetmeyenler de var mıdır?
Bence vardır. 

Bunlardan müşahhas olanlar 29 şubatta doğanlar. Yok gülmeyin, şaka yapmıyorum 😊. Bu kişiler dört yılda bir doğum günlerini kutluyorlar ve bu sebeple de bence yaşlanmalarını daha az hissediyorlar. Bu sene ülkemizde 29 Şubat’ta 30 bin kişi doğum gününü kutlayacak. 

Zamanı çok daha az hisseden ve hatta hiç hissetmeyenler de asıl gizemli insanlar. Bu kişiler muhakkak var ve biz bu kişilerden habersiz şekilde yaşıyoruz. Toplumda kimi zaman ‘hızır’ kimi zaman da ‘ak saçlı’ olarak bilinen bu insanlar, dünya hayatında dinlere ve milliyetlere göre ayrışmamış bir mistik karadeliğin insanlarıdırlar. 

Reklam

Zaman ve mekan, aynı kader gibi, bizim için çözülmesi imkansız bir muamma. Zaten çözme yolunda olanlar ya da biraz olsun vakıf olanlar ya bu dünyayı terk ediyorlar, ya da mistik karadeliğin insanları haline geliyorlar…

Sevgi ve Bilgiyle kalın 

6 YORUMLAR

  1. Dünyanın dönüş hızını yanlış vermişsiniz, doğrusu saatte 1675 km olacak. Dünyanın ayrıca güneş etrafında da daha büyük bir hızla döndüğünü de unutmayalım.

  2. Sn.hocam zaman konusunda en çarpıcı örnek interstaller filminde görülüyor.
    Bir gezegene inenler orada 4 saat kalıyor ama ana gemide kalan için bu süre 20 yıl.
    Hadislerde bir ahiret yılının bin dünya yılına eşit olduğuda rivayet ediliyor.
    Filmleri izlerken mesajlar dünyevi teoriler üzerinden verilsede uhrevi olarak da hisse alınabilir.

  3. Sayin Akademisyen,
    Evet hakisiniz. 1674 km yazacakken 16.744 olarak cikmis.
    Dünyamiz günesin etrafinda da 108.000 km hizla dönmektedir.
    Sevgi ve Bilgiyle kalin

  4. Sayin Efedamat,
    Söyledeginiz filmi izledim. Zaman algisi ve zamanin farkli boyutlarda nasil cok farkli olarak aktigini gösteren bir film. Ama ABD yapimi olup, dünyayi kurtarmaya endeksli bir calisma oldugunu da unutmamak gerek. Bu konuyla ilgili gösterimi giren filmler zaman algisiyla ilgili cok carpici bilgiler vermekte. Looper da bunlardan biridir mesela.
    Konunun ahiret boyutu ise tamamen farklidir. Oraya dair olana vakif olmamiz mümkün degil. Konuyla ilgili söylenen hadisler de bizlere sadece “farkli boyutlar” oldugunu göstermektedir.
    Sevgi ve Bilgiyle kalin

YORUM YAZ

Please enter your comment!
Please enter your name here